Sugar, baby?

CandyBaby’Fructose is vergif.’ Dat beweert althans Robert Lustig, hoogleraar kindergeneeskunde en endocrinologie aan de Universiteit van Californië. Volgens hem is er geen enkele twijfel meer: fructose (vruchtensuiker) is dé veroorzaker van de huidige vetzuchtepidemie. ‘Het is net zo schadelijk voor het lichaam als alcohol, maar dan zonder buzz, zonder dat je er dronken van wordt. En daarom vinden overheden het niet nodig er iets aan te doen.’

Het is een nare gedachte, als je bedenkt dat in veel bewerkte voedingsmiddelen fructose is verwerkt. Het is ronduit beangstigend als je weet dat fructose ook is toegevoegd aan flespoeder voor zuigelingen.

Wat is fructose?

Fructose, ook wel vruchtensuiker genaamd, is een monosacharide, een enkelvoudig suiker. Samen met een andere monosacharide, glucose (druivensuiker), vormt fructose het alledaagse (kristal)suiker. In de VS ontstond enkele jaren geleden grote commotie rond het maissiroop, dat in zeer veel producten is verwerkt. Het wordt gemaakt uit maïs en wordt gebruikt om producten zoet te maken.

De fructosetheorie en waarom fructose slecht is

De fructosetheorie bestaat al langer, maar werd voor het eerst grondig onderzocht in 2004. Onderzoekers van de Universiteit van Florida ontdekten dat mensen na het nuttigen van fructoserijk eten helemaal geen ‘vol’ gevoel kregen. Fructose stimuleert namelijk nauwelijks de aanmaak van het hormoon dat voor een verzadigd gevoel zorgt, leptine. In het geval van de kleine flesdrinkende ukjes krijg je dan sneller met een ‘hongerige baby’ te maken. Maar dat is niet alles. Fructose is door de lever niet volledig af te breken, het deel dat overblijft wordt als vet opgeslagen in het lichaam. Nu is een mollige baby geen ramp, maar in dit geval gaat het om gevaarlijk vet rond de middel dat op termijn de organen in de buik aantast en allerlei risico’s op lange termijn met zich meebrengt.

Terug naar nu, Lustig vindt steun bij zijn collega David Ludwig, hoogleraar kindergeneeskunde aan de Harvard Universiteit. Ludwig toonde namelijk overtuigend aan dat mensen dik worden van eten met veel suiker en weinig vezels. Suiker stimuleert de aanmaak van insuline, het hormoon dat er normaal gesproken voor zorgt dat glucose uit de voeding in de spiercellen komt en het lichaam een gezonde vetreserve aanlegt. Krijgt iemand echte teveel geraffineerde suiker  binnen, dan wordt steeds meer insuline aangemaakt. Dat zorgt ervoor dat je dik wordt, maar ook steeds ongevoeliger voor insuline: je wil steeds meer suiker en wordt steeds dikker.

De Nederlandse overheid is nog niet overtuigd van het gevaar van fructose. De Gezondheidsraad komt niet verder dan een advies om de hoeveelheid toegevoegde suikers in voeding en drank ‘te beperken’. De Gezondheidsraad, het belangrijkste adviesorgaan over voeding van de overheid, ziet te weinig wetenschappelijk bewijs om een maximum te stellen aan de aanbevolen hoeveelheid suiker, zoals in Scandinavische landen wel gebeurt.

Sugarbabes

Ook onze kleintjes krijgen hun portie (geraffineerde) suikers binnen. Dat geeft gelukkig niet meteen ernstige toestanden, maar het kan op korte termijn (namelijk meteen) voor stuiterende drukke kleintjes zorgen die niet kunnen slapen of ervoor zorgen dat je spruit wat minder stuitert maar alsnog niet kan slapen vanwege de suikers in zijn bloed. Een wat ouder kleintje kan snel drukker gedrag gaan vertonen als er teveel suiker in zijn voeding zit of de e-nummers hem plagen. Als je al zo goed bezig bent met gezond zijn, veiligheid, groeisprongen, slapen, hechting, knuffelen en al ’t andere, waarom dan niet ook het beste op het gebied van voeding geven? Een kleine spruit heeft helemaal geen geraffineerde suikers nodig om goed te gedijen. Sterker nog: hij is beter af zonder. Natuurlijk geef je hem geen pak suiker om mee te spelen, maar de boosdoener zit veelal stiekem verstopt in allerlei producten. Zo krijgt je kleintje het zonder dat je het door hebt. Suiker vind je bijvoorbeeld in brood, in potjes babyvoeding, in flesvoeding, in zuivelhapjes en ga zo maar door. Niet altijd even makkelijk te vinden ook, want voor suiker bestaan wel veertig verschillende benamingen. Bio is best in dit geval: zelf maken dus. Dan weet je wat erin zit. Kies voor biologisch en voor producten met een ingredientenlijst van 1 product (puur natuur kent immers geen toevoegingen, in een appel zit een appel).

Hoogleraar Jeugdgezondheidszorg Remy Hirasing van de Vrije Universiteit Amsterdam is groot voorstander van de zogenoemde ‘BOFT-regel’” Borstvoeding als baby en daarna Beweging, elke dag Ontbijt, géén Frisdrank en minder dan twee uur per dag Televisiekijken.’ Hirasing adviseert om fruit te eten zoals het aan de bomen groeit, niet verwerkt in een hippe drank, reep of snack. ‘Een appel werk je niet zomaar weg. Dan ben je wel even aan het kauwen en slikken. En hoe langer je over een maaltijd doet, des te sterker het verzadigde gevoel dat je krijgt.’ Ik voeg hier graag nog aan toe dat je ukje met het wegwerken van die appel direct zijn vezels binnenkrijgt, samen met meer vitaminen en mineralen en hij kan meteen lekker zijn kaakspieren  oefenen en zijn smaakvermogens optimaliseren.

Handen uit de suikerpot?

Wordt het dan een suikervrije taart op de eerste verjaardag? Mandarijnen als traktatie op de creche? En een kikkererwt als snack? Dat is natuurlijk wel hartstikke gezond, maar laten we ook niet doorslaan. Kies je voor een compleet suikerloos bestaan, petje af. Want het is voor grote mensen best lastig om zonder zoet te leven. Of om maar niet te zwichten voor de druk van buitenaf of om buitenshuis je suikervrije gading te vinden. Zie suiker net als alle andere genotsmiddelen: gebruik het met mate, als je niet zonder kunt. Houd het een traktatie en maak er geen gewoonte van. Zeker als je kleintje niet anders is gewend, is een stuk groente of fruit net zo lekker en net zo zoet (maar dan goed). En betreft die taart: wist je dat er ook gezonde natuurlijke zoetmakers zijn? Die pak suiker heb je dus helemaal niet nodig  om het lekker te maken (hierover de volgende keer meer).

Advertenties

Tags:

Categorieën: Voeding

%d bloggers liken dit: