Hoi Stephanie,

Omdat ik zo blij en enthousiast ben dat ik je artikel in mama zwanger heb gelezen stuur ik je deze mail:  Ik werd in je verhaal gezogen en het was even alsof ik zelf even terug in de tijd ging. Op 3 september 2006 werd onze oudste zoon Jack geboren. De roze wolk heb ik evenmin ervaren door het huilen van dat kleine manneke. Ruim anderhalf jaar hebben mijn man en ik gebroken nachten gehad. Na ruim een jaar konden we bij gods gratie bij een kinderarts terecht. Terwijl ik ons verhaal deed moest ik van alle frustratie verschrikkelijk huilen. Ze keek me aan en en zei zonder te verblikken en verblozen; ik zal voor u ook een verwijskaart geven voor maatschappelijk werk. Ze maakte zich duidelijk zorgen om mijn gemoedstoestand. Ik droogde mijn tranen af en vertelde haar dat ik in de eerste maanden heb gesmeekt om hulp en dat ik die niet had gekregen. Nu doe ik het ruim een jaar op eigen kracht en vertelde haar dat ze haar goede bedoelingen ergens in kon steken waar het licht niet schijnt. (Hij bleek koemelkallergie te hebben, via de alternatieve geneeswijze achter gekomen)

Mijn verhaal in een notendop!

Inmiddels is onze zoon 5 jaar en hebben we een heerlijke dochter van 16 maanden erbij. Vanaf de 5e week ging het mis, maar een ezel stoot zich niet 2 maal aan de zelfde steen en we hebben via onze huisarts direct Nutramigen voorgeschreven gekregen. Ze heeft het daar prima op gedaan. Uiteindelijk is alles goed gekomen en hebben we 2 heerllijke kinderen, ik heb alleen een enorm schuldgevoel naar mijn oudste, omdat ik in het begin hem niet heb kunnen geven wat hij nodig had. Die eerste speciale tijd kan ik nooit meer inhalen en dat maakt bij tijd en wijlen erg verdrietig. Kortom, ik heb je site (onrustigebaby.nl, red.) bezocht en ben razend enthousiast dat er nu hulp blijkt te bestaan voor dit soort onderwerpen. Voor mij is dit niet meer relevant, maar voor nieuwe aanstaande ouders in 1 woord GEWELDIG!

Ik wens je veel geluk met je dochters en je bedrijf, hulde aan mensen zoals jij (het voelt alsof mijn verhaal is verteld!)

Lieve groeten Isabelle

Naschrift Stephanie

Wat het verhaal van Isabelle zo mooi vertelt is dat gevoel heel belangrijk is. Mums know best: blijf je gevoel volgen. Als er iets niet goed voelt, ga dan door met zoeken en hulp vragen. Laat je niet afschepen. Alle informatie waar je op kunt steunen vind je op Onrustigebaby.nl.

Een heel leuk bericht om te ontvangen, om te zien dat al het werk wel zeker nut heeft! Te vaak moeten mama’s toch het wiel opnieuw uitvinden en dat is nergens voor nodig. Bedankt voor dit hart onder de riem!

Even een stapje terug

In de vorige blogs heb je kunnen lezen over de slaapvalkuilen waar je als ouder met open ogen in kunt stappen. Met als gevolg: een slecht slapend ukje en wallen tot je enkels. Gelukkig kun je hier zelf verandering in brengen. Of het zelfs voorkomen. Als je weet welke valkuilen er zijn, loop je er immers niet in. En als het al gaande is, kun je het tij keren. Op tijd naar bed brengen, zorgen dat je kind genoeg slaap heeft en een lieve, goede bedtijdroutine zetten de eerste zoden aan de dijk. In dit blog doen we er weer een schepje bovenop.

Trucendoos

Als je kind slecht in slaap valt, dan geeft dit meestal onrust. Je baby gaat huilen, jij gaat troosten, wiegen en allerlei trucen uit de kast halen om je baby maar in slaap te krijgen. Oudere kinderen kunnen gaan spoken: willen verhaaltje na verhaaltje, komen naar beneden terwijl ze al moeten slapen. Voordat je het weet ben je de hele avond in de weer. Ouders doen de meest gekke dingen om hun kleintjes in de slaap te krijgen. Van midden in de nacht in de auto rondrijden tot een avond lang bij het kind zitten. De meeste trucen zullen werken, eventjes. Daarom doe je het ook. Het probleem is alleen dat je het gedrag faciliteert. Je trucen worden onderdeel van de slaaproutine en je uk verwacht dat je dit iedere avond doet. Ook leert je kind op een negatieve manier aandacht te vragen. Spoken, jammeren, huilen: het zorgt er immers voor dat mama en/of papa bij je blijven. En dus gaat het ongewenste gedrag steeds vaker gebeuren. Vaak heb je niet in de gaten dat je het doet. Je faciliteert immers met de beste intenties. Waarom slaapt je kind slecht en hoe doorbreek je deze vicieuze cirkel?

Baby’s die slecht slapen

Baby’s die lastig willen gaan slapen zijn niet aan het manipuleren. Vaak is er wat aan de hand: ze zijn oververmoeid en overprikkeld. Dat komt doordat ze overdag slecht of te kort slapen. Het vasthouden aan een routine en ervoor zorgen dat je spruit zijn slaapjes overdag goed doet, op tijd op bed leggen, goed kijken naar de slaapsignalen: dat is de oplossing in dit geval. Baby’s horen veel te slapen. Niet altijd doen ze dat vanzelf. Je moet de slaapsignalen zien. Meer over slaapsignalen vind je op de website van Stichting Onrustige Baby. Zijn de slaapsignalen slecht te zien? Dan kun je als vuistregel gebruiken dat een pasgeboren baby maximaal 45 minuten wakker is tussen slaapjes. Dat is inclusief de voedingstijd. Een baby van drie maanden oud is al maximaal 90 minuten wakker. Gemiddeld duurt een slaapje 2 uur. Slaapt je baby minder of doet hij/zij juist een hele lange ochtendslaap en wil hij dan daarna niet meer slapen? Pas dan het ritme aan. Meer hierover lees je in mijn boek Baby in een ritme.

Peuters, kleuters en kinderen die slecht slapen

Ook bij wat oudere kinderen zie je vaak dat slaapproblemen hun oorzaak overdag vinden. Als de dag te druk is, je misschien te weinig echt samen hebt gedaan, dan kan dit tot slaapproblemen leiden. Je kind gaat dan in de avonduren aandacht vragen. De oplossing is om overdag of voor het slapen gaan, momenten ‘in te plannen’ waarop je echt bezig bent met je kind. Geen laptop, geen telefoon, geen televisie: gewoon even samenzijn. Dit kun je ook prima combineren met ‘tot rust komen’. Samen op de bank even een boekje lezen, praten over vandaag: het is 1-op-1 aandacht en maakt je kleintje rustig en klaar om te gaan slapen. Je kind kan ook slecht gaan slapen als je inconsequent bent. Als je kleintje de ene keer wel een half uurtje langer mag opblijven en de andere keer niet bijvoorbeeld. Of als het spoken vandaag wel effect heeft en morgen niet. Je kind leert dan dat doordrammen en volhardend zijn effect sorteert en zal dit dus blijven doen om zijn zin te krijgen.

Wees duidelijk

Wees duidelijk en houd je aan de slaaproutine. Bedtijd is bedtijd. Is het je gewoonte om een verhaaltje voor te lezen voor het slapen gaan? Lees dan ook altijd een verhaaltje voor. Laat je niet verleiden om twee avonturen te vertellen. Komt je kind het bed uit als al gedag is gezegd? Dan breng je hem dus gewoon weer naar bed en vertel je hem dat dit niet de bedoeling is. Leg uit dat slapen belangrijk is en dat het nu bedtijd is. Dit blijf je doen. Ook ’s nachts. Misschien is het even inleveren op nachtrust, maar je investeert in je nachtrust en die van je kind op de lange termijn. Een vaste bedtijd en een vaste routine geven houvast. Als je kind van jongs af aan niet anders is gewend, zal het waarschijnlijk nooit echt gaan spoken als het ouder is. Het zijn juist de kinderen die als baby relatief makkelijk waren die misschien wel de schade inhalen als ze wat ouder zijn. Regelmaat en consequent zijn: dan kom je er wel.

Uiteraard verandert het spel als je kind ziek is. Dan kun je als een ‘ijzeren Wilma’ vasthouden aan de routine, maar een ziek kind heeft zijn ouders nodig. Zaak is wel om, zodra je kleintje weer beter is, de routine gewoon weer op te pakken. Tot slot: duidelijk zijn en een ritme volgen kan ook heel liefdevol. Je hoeft je baby niet te laten huilen, niet boos te worden op je kind. Juist door de grenzen aan te geven en de dingen voorspelbaar te maken geef je veel geborgenheid en krijg je een blij ukje.

Meer weten?

Check de websites:

www.onrustigebaby.nl

www.ikbenmama.nl

Stephanie’s persoonlijke Blog

Stephanie op Twitter

Over Stephanie

Stephanie Lampe is onrust- & slaapdeskundige en auteur van diverse boeken op dit gebied. Ze is oprichtster van de Stichting Onrustige baby en eigenaar van Ikbenmama.nl. Bovenal is ze trotse mama van drie dochtertjes (7, 5 en 2 jaar).

Na een feilloos ritje trotseer ik de koude om me naar de villa te begeven. Alwaar het binnen net zo koud is als buiten, ondanks verwoede pogingen van de mensen daar om het warm te krijgen. Gelukkig biedt mijn winterjas soelaas. Voordat Koffietijd van start gaat draait er al een heel programma van repetities, make-up, geluid en vooral wachten. Met natuurlijk veel koffie om wakker te worden. Je merkt dat je bij Koffietijd zit: alleen beneden al tel ik een koffieapparaatje of 3, alhoewel je voor de cappuccino boven moet zijn

Tijdens de repetitie merk ik wederom hoezeer het onderwerp slapen en onrust leeft: er is altijd wel iemand (of iemanden) die het zelf heeft meegemaakt of iemand kent die het heeft meegemaakt. Van een baby die niet in eigen bed wil slapen tot de baby die uren achter elkaar krijst. En allemaal hebben ze de oplossing na lang wachten en volharden gevonden en altijd is er de ‘had ik dit toen maar geweten’ ervaring. Het filmpje waarmee ‘mijn’ item wordt geopend hoor ik eerder dan dat ik het zie en meteen veer ik op. Reageren op een bepaald huiltje, dat zit bij iedere moeder van een (ex-) onrustige baby ingebakken. En ik ben niet de enige die opveert.

Dan de uitzending…Ik ben blij met de aandacht voor de onrustige baby en het slecht slapende kind. Bovenal met ook de aandacht voor de moeder van deze baby: want dat wordt weleens vergeten. Al met al kijk ik er met tevredenheid op terug. Ik hoop dat velen dit zien en dat het velen gaat helpen. Hoe minder traantjes, hoe meer slaap: hoe beter! Dan is mijn missie weer  volbracht.

Filmpje niet gezien? Je bekijkt deze hier

Meer van hetzelfde

In het Algemeen Dagblad was deze week te lezen dat tegenstanders opperen dat nog weer een specialistische poli nergens voor nodig is en eigenlijk berust op winstbejag bij de ziekenhuizen. Er is immers een vraag en ziekenhuizen kunnen declareren bij de verzekering. Dat is dan weer een extra inkomstenpotje. De taken van de huilpoli zouden prima door het Consultatiebureau verricht kunnen worden. Waarom iets nieuws starten als er al een bestaand adviespunt is?  Daar is wat voor te zeggen. Maar tijden veranderen en organisaties soms niet. Een flink stuk van de zorg ligt namelijk al bij de Consultatiebureaus en als dit gedegen zou gebeuren, dan zou er ook geen markt zijn voor een huilpoli. Dat die markt er wel is, laat zien dat er wat mis is. In mijn ervaring zijn veel Consultatiebureaus ingericht op het volgen van de normale baby. Gesprekken zijn te kort, het advies te standaard, de kennis soms beperkt of achterhaald.

Een goed voorbeeld hiervan is het huilbeleid: de Richtlijn Excessief Huilen is dankzij de tegenstand nooit officieel ingevoerd. Desondanks wordt het wel toegepast: de Consulatiebureaus adviseren ouders van huilbaby’s hun baby gecontroleerd te laten huilen om zo in een ritme te komen. Een nieuw Concept Richtlijn is afgelopen zomer gemaakt, waarin het laten huilen is geschrapt. Desondanks houden Consulatiebureaus vast aan de richtlijn die nooit is. Als je je dan toch wilt laten leiden door niet ingevoerde richtlijnen, pak dan de meest recente.

Of aanvulling op de zorg?

Voorstanders (artsen en verpleegkundigen) zien in de huilpoli een aanvulling op de zorg voor huilbaby’s, een aanvulling op de zorg verleend door Consultatiebureaus. Zij zien ook dat het Consultatiebureau niet altijd ‘werkt’. Daar waar reguliere adviezen geen soelaas bieden, kan de huilpoli een oplossing zijn. Gezien de huidige zorg van de Consulatiebureaus, is hier zeker wat voor te zeggen. Als reguliere zorg geen zoden aan de dijk zet, dan naar de huilpoli. Naar een plek, een adviespunt, zodat ouders niet meer in verwarring worden gebracht en de baby daadwerkelijk en volgens actuele inzichten wordt geholpen. Dit zou naar mijn mening helemaal de ideale wereld zijn. Eerst een gedegen advies en begeleiding van een up-to-date en goed bereikbaar Consultatiebureau en vervolgens een doorverwijzing naar een huilpoli als meer hulp noodzakelijk is. Maar dan moet zo’n huilpoli ook daadwerkelijk aanvullend zijn. Is dat zo?

Oude wijn in nieuwe zakken

Afgaande op het artikel in de Volkrant van 14 januari jongstleden (helaas is de link verwijderd door de Volkskrant), is de huilpoli oude wijn in nieuwe zakken. Correctie: in minder nieuwe zakken. De huilpoli is namelijk niet zo nieuw. Dat wordt wel gesuggereerd in het artikel, maar de eerste proef met een huilpoli (Rijnstate ziekenhuis Arnhem) dateert al uit 2006. Dat er dus in 6 jaar tijd nu 2 huilpoli’s zijn in Nederland is nu niet wat je noemt een stormachtige ontwikkeling. Als de zorg daadwerkelijk zou toevoegen, er daadwerkelijk een grote vraag zou zijn en ziekenhuizen hier uit winstbejag op zouden inhaken, dan had ik persoonlijk meer huilpoli’s verwacht in zes jaar tijd. Dan waren ze als paddenstoelen uit de grond geschoten.

Als de wijnzak minder nieuw is, is de inhoud dan wel ververst? Het lijkt erop dat de wijn over de houdbaarheiddatum heen gaat. In het artikel wordt namelijk beschreven hoe huilbaby’s tot rust worden gebracht: laten huilen. Dat is een herhaling van het huilbeleid uit de oude richtlijn, een herhaling van de aanpak van Consulatiebureaus. Dan hebben tegenstanders toch gelijk.

Akelige aanpak

‘Opname is bedoeld om de vicieuze cirkel te doorbreken. De meeste baby’s vallen acuut in slaap zodra ze zijn opgenomen. Ouders mogen twee keer per dag op bezoek komen. In die week wordt het kind in een voed- en slaapritme gebracht, met behulp van een voed- en slaapschema. We laten kinderen tien minuten huilen, troosten ze in bed en gaan dan weer.’

Een passage uit het artikel in de Volkskrant, waar ik pijn van krijg in mijn hart. Het is een achterhaalde aanpak, zowel rationeel als emotioneel. Want nieuwe inzichten in het slaapgedrag bij baby’s laten een ander beeld zien. En de emotionele ontwikkeling, elke vorm van gevoel, ontbreekt. Alsof baby’s kleine machines zijn. Natuurlijk vallen baby’s acuut in slaap als ze zijn opgenomen. Ze worden in een complete vreemde omgeving neergelegd, geen ouders in de buurt. Geheel onder de indruk, in een omgeving waarin alles wat ze kennen en waar geborgenheid in vinden afwezig is. Ze huilen, er komt niemand, en vallen dan van uitputting in slaap. Ze geven het op. Het resultaat van dit beleid is een baby wat heeft geleerd dat huilen geen zin heeft. Of op deze wijze een goede hechting plaatsvindt is de vraag. Dit zijn precies de punten die tegenstanders van de Richtlijn Excessief huilen tijden geleden al opperden en mede reden zijn geweest om de Richtlijn niet in te voeren en in 2011 aan te passen. Waarom, waarom wordt het dan nu gebruikt op de poli’s? Ouders mogen twee keer per dag op bezoek komen. Dat is barbaars. Voor het kind, wat ineens zijn verzorgers niet meer ziet en in vreemde handen zijn troost moet vinden (als ze komen). Voor de ouders, wie na weken van intensieve zorg en zorgen ineens het kind moeten afgeven.

Baby’s worden in een regelmaat gebracht met een voed- en slaapschema. Jeetje, dat is echt uit de vorige eeuw. Moeders worden gebombardeerd met het vraag-aanbodprincipe. Dan komen ze in een ziekenhuis en daar worden dan schema’s gevolgd? Baby moet wachten, want het is nog geen tijd voor een voeding? Het mag nog niet slapen want dan klopt het gemiddelde niet? Zo jong en nu al targets te halen. Slapen is een natuurlijk proces, waarbij hormonen de hoofdrol spelen. Hoewel natuurlijk, moet het ook worden geleerd. Dat is een kwestie van gewoonte: als baby gewend is slaapjes te doen, dan zal het op die tijden ook moe worden. Het volgen van een regelmaat is dus goed. Echter niet de schema’s, maar baby is daarin leidend: zijn slaapsignalen geven aan dat hij moe is. De taak van de verzorger is dan om dit op te pakken en ernaar te handelen. Een baby kan moe zijn na een uur wakker te zijn geweest, terwijl een andere baby het anderhalf uur prima volhoudt. Dat wil niet zeggen dat alle baby’s anderhalf uur wakker moeten zijn. Het risico is dan dat de baby die na een uur wil slapen, na anderhalf uur super alert is geworden. Als namelijk de ‘window of opportunity’ wordt gemist, gaan weer andere hormonen aan het werk. Het lijfje gaat in overlevingsdrang. Het is dan fysiek onmogelijk voor baby om te gaan slapen, met huilen en verzet tot gevolg. Als baby’s in en schema worden geforceerd loop je dit risico. Door dit verzet en het laten huilen voeg je daar nog een onzekere hechting aan toe. Baby wordt bang om te gaan slapen en zal zich nog meer verzetten. Ik vraag me echt af of je hiermee zowel baby als ouders daadwerkelijk helpt.

Een paar fragementen

‘….klinkt radeloos gekrijs. Toch maar even oppakken. Omdat hij er nog maar een dag is, zijn ze niet zo strikt.’

Als je voor een aanpak gaat, ga er dan ook helemaal voor. Er zijn namelijk ook voorstanders van het laten huilen. Maar wees dan wel consequent. Nu krijgt de baby de eerste dag het signaal dat  het wel wordt getroost, de volgende dag wordt het aan zijn lot overgelaten gedurende die tien minuten.

Een pittig kind, net als de meeste baby’s hier. Veel van hen hebben zo’n felle blik.’

Die felle blik is pure boosheid. Ze gillen het uit, willen gehoord en getroost worden. Stel je voor, je zit met pijn op de Eerste hulp. Je roept en schreeuwt om hulp. Niemand komt. Na tien minuten word je opgepakt en stevig vastgehouden. Ga jij dan liefdevol en rustig naar die persoon kijken?

Tussen twee uithalen door laat het jongetje een flinke wind. Zie je, toch last van zijn buikje constateert de verpleegkundige’

Baby’s krijgen het meeste lucht binnen door huilen. Als baby huilt en niet wordt getroost, is er dus veel lucht. Als baby dan na 10 minuten huilen wordt getroost en een scheet laat, wat is dan de oorzaak? Ik denk niet dat deze baby aan het huilen was om zijn buikje. Ik denk wel dat hij door het huilen last kreeg van krampjes. Ik vind het ongelofelijk dat en verpleegkundige deze opmerking maakt.

Kijk, het is normaal dat een kind spuugt de eerste drie maanden. Wanneer noem je dat reflux? Bovendien is het een kip-eivraag: is de reflux de oorzaak van het huilen of andersom?

Baby’s geven inderdaad mondjes terug. Dat zijn kleine beetjes maaginhoud, vaak teruggegeven na de voeding. Spugen is heel wat anders. Daarom heeft het ook een andere naam. Baby’s met reflux hebben dat spugen soms tot kunst verheven. Ze spugen veel, ook tijdens de voeding en lang daarna, en dat gaat in een grote boog. Dat is geen mondje terug, dat is een projectiel straal waarmee ze mening wedstrijd ver-spugen kunnen winnen. Wanneer we dat reflux noemen? Nou, als baby huilt, pijn heeft, slecht drinkt en enorm spuugt. Wanneer het kortom afwijkt van normaal. Bovendien: niet alle baby’s met reflux spugen. Heel veel refluxbaby’s spugen niet. Hebben daardoor des te meer last van het zuur, wat brandt in hun slokdarm. Toegegeven: als baby’s excessief huilen, geeft dat een druk op de maag. Hierdoor kan er reflux ontstaan. Maar dan heeft de baby voordat het huilde geen last van spugen, ook geen pijn. Weer een pleidooi om je uk dus niet langdurig te laten huilen. Reflux is erfelijk. Refluxbaby’s die medicatie krijgen  hebben ook nog last van hun reflux. Het is de vraag of dit een kip-eivraag is, het bagatelliseert nogal de impact en ernst van reflux bij baby’s (en hun ouders).

Tegenstrijdige adviezen

Marianne Spanjerberg, pedagogisch medewerker op de huilpoli, zegt in het artikel: ’Ouders proberen het eerst zelf op te lossen. Daar gaat het vaak mis. Ze krijgen tegenstrijdige adviezen van hun omgeving. Gevolg is dat ouders nog onzekerder worden en het kind verder ontregeld raakt.  Komen ze dan bij ons, dan zeggen wij allemaal hetzelfde: rust en regelmaat. Heel antiek, maar het werkt.’

De grap is dat in deze uitspraak de onzekerheid van de ouders alleen maar wordt aangewakkerd. Er wordt eigenlijk geïnsinueerd dat ouders het niet kunnen niet weten, zo dom zijn zich te baseren op adviezen van anderen. Dat er maar een juist advies is: die van de huilpoli. Terwijl juist die huilpoli een beleid heeft wat niet past in deze tijd. Welk advies is dan tegenstrijdig? Ik denk dat ouders heel goed in staat zijn het kaf van het koren te scheiden. Ouders van refluxbaby’s, die soms keer op keer niet worden geholpen, zijn namelijk bijna altijd in staat zelf te achterhalen dat het reflux is en komen uiteindelijk op het juiste adres uit, krijgen hulp. Rust en regelmaat is geen wondermiddel. Het is een way of life, wat kan helpen overprikkelde baby’s rustiger te maken. Het is geen oplossing voor alles. Als baby’s veel huilen, kan dat veel oorzaken hebben. Een van die oorzaken is overprikkeling en oververmoeidheid. Het  medicijn daartegen is inderdaad rust en regelmaat. Maar baby’s die huilen vanwege krampjes, een allergie, het Kiss-syndroom, reflux….die zullen echt niet rustiger worden door een consistent ritme. Daar is eerst wat anders nodig. Zie voor meer hierover ook mijn Model Onrustige Baby.

Terug naar de uitspraak: ouders proberen het zelf op te lossen, baby raakt verder ontregeld. Is dit de schuld van de ouders? Ik denk en ervaar dagelijks dat ouders wel degelijk aan de bel trekken, hulp zoeken, Consultatiebureaus bellen, huisartsen bezoeken. Regelmatig krijgen ze nul op het request, maar doordat ze erg goede ouders zijn geven ze het niet op. Als de zorg de huilbaby nu eens serieus zou nemen en ook regelmaat niet zou zien als oplossing voor alle onrust, dan zou bij de eerste hulpvraag ook daadwerkelijk hulp komen. Dan vervalt een baby niet in ernstige ontregeling. Raken de ouders niet moedeloos, oververmoeid en overspannen. Is een baby binnen een paar weken weer op de rit en een gezin gered van de afgrond voordat ze überhaupt aan de rand stonden.

Zoals de moeder in het Volkskrantartikel zelf al tegen de kinderarts zei: ‘Wat is er met Maaike aan de hand? Anders hoeft ze toch niet 24 uur per dag te huilen?’ Deze moeder heeft het bij het juiste eind. Zij is degene die deze vraag aan de kinderarts stelt. Bij mij komt dan de vraag op: Waar gaat het nu mis? Wie maakt de ouders onzeker? Welke adviezen zijn nu tegenstrijdig? In hoeverre helpen de adviezen van de huilpoli nu echt en in hoeverre maken ze alleen maar ouders onzeker?

Utopia?

Ik focus graag op het positieve. Huilpoli’s zijn in mijn mening een goede aanvulling op de zorg voor huilbaby’s. Maar dan moet het wel aanvullend zijn en gestoeld op principes van deze tijd, gevoed door actuele kennis. Het oog moet altijd op het kind gericht zijn. Er mag (meer) liefde en geborgenheid in. Een baby is en klein mensje, wat heel veel liefde en rust nodig heeft om te bloeien. Strakke schema’s en laten huilen passen daar niet bij, wat terecht ook in de reacties van ‘zachtere’ zorgverleners en Borstvoeding.com wordt genoemd. Maar met alleen een zachte benadering kom je er ook niet. Baby’s huilen namelijk niet alleen omdat er te weinig rust is of te weinig liefde. Soms is hun wereld jachtig en is er te weinig rust, soms is er echter een fysieke oorzaak zijn voor de onrust, soms gaat de borstvoeding niet vlekkeloos. En soms is er geen fysieke oorzaak, is hun wereldje rustig, is de voeding prima en zijn de ouders ‘Zen’ en is de baby toch nog onrustig. Het wordt tijd dat ‘zacht’ en ‘hard’ gaan samenwerken. De wereld van de huilbaby is niet zwart-wit. Een baby heeft en rust en liefde en geborgenheid en goede zorg nodig. Bovendien ondersteunt het een de ander: Een baby met pijn zal de pijn minder heftig ervaren als er troost en liefde is. Is de oorzaak fysiek, dan zal baby sneller herstellen als er liefdevolle ouders zijn.

Zou het niet mooi zijn als er huilpoli’s waren waar je meteen terecht kunt om je baby te laten bekijken? Waar gekeken wordt naar fysieke afwijkingen, maar ook naar zachtere omstandigheden? Waar een advies niet alleen bestaat uit een strak regelmaat, maar ook uit geborgenheid, hoe je je baby goed kunt laten hechten en meer van dit soort zaken? Waar ouders steun krijgen in plaats van onzekerheid? Zolang reguliere zorg en alternatieve zorg naast elkaar bestaan en niet de handen in een slaan, is dit een Utopia. Wat zou het een mooie wereld zijn als we samenwerken in plaats van tegenwerken. Het gaat toch om de baby? Kom op! Durf te veranderen en durf ook de zachtere kant zijn werk te laten doen.

Een bedtijdroutine: moet dat nou?

Een bedtijdroutine is heel belangrijk. De vaste volgorde van activiteiten die je onderneemt voordat je kleintje gaat slapen helpen hem om ook echt zelfstandig in slaap te kunnen vallen. Het is alsof je een knop omzet van actief naar passief, waardoor niet alleen duidelijk is voor je spruit dat het tijd is om te gaan slapen, ook zijn lijfje zal er dan klaar voor zijn.

Een kind heeft namelijk regelmaat nodig. Dat biedt veiligheid en geborgenheid en bovenal: duidelijkheid. Als de routine iedere keer hetzelfde is, zal je uk amper pogingen ondernemen om het gaan slapen uit te stellen. Dat is voor de naar bed brengende ouder ook een stuk prettiger. Bovenal is het fijn voor je kind: hij weet waar hij aan toe is en krijgt voldoende slaap. Niet slapen of te weinig slapen is namelijk ook voor je kleintje erg vervelend. Is een kind eenmaal oververmoeid, dan wordt hij (over)actief. Het lijfje gaat bij wijze van spreken in een soort overlevingsmodus en start de volgende ‘wakkercyclus’ op. Hormonen liggen hier aan de basis, niet de wilskracht van je kleintje. Als je op dat moment het slapen wilt afdwingen gaat dat dus niet werken. Met een boel strijd, frustratie en tranen tot gevolg. Je kind kan er niets aan doen.

Een ritme volgen

Wat je wel kunt doen is een goed ritme volgen en een bedtijdroutine aanhouden, naast kijken naar je kind natuurlijk. De routine geeft, zoals gezegd, jou ook houvast. Je weet wat, hoe en wanneer plaatsvindt, hoeft  niet zo te gissen wanneer het tijd voor bed is. Je weet hoe lang je ongeveer met het naar bed brengen bezig bent en wanneer je avond begint. Dat maakt het voor een mama een stuk makkelijker om even overdag een time-out te nemen met je kleintje, ook echt te genieten van het samenzijn, omdat je weet dat je straks wel aan je andere dingen toekomt. Bovendien krijg je die tijd ook echt, want je kind zal een stuk makkelijker naar bed gaan door de routine en regelmaat. Geen strijd, geen toestanden. Tot slot heeft een bedtijdroutine als voordeel dat je kind overal en altijd beter zal slapen. Ook als er een drukke dag is geweest, je op vakantie bent of er een logeerpartij is. De routine geeft houvast en je kleintje durft dan los te laten, te gaan slapen.

Een bedtijdroutine heeft dus een aantal voordelen:

• Je kind gaat makkelijker slapen.
• Je kind slaapt beter en slaapt genoeg, waardoor het overdag ook makkelijker en leuker is.
• De wakkere tijd wordt leuker omdat je kind uitgerust is en omdat jij ook weet dat je aan jezelf toekomt straks.
• Je kind slaapt elders ook beter en makkelijker.
• Je kind groeit en bloeit beter.
• Je relatie met en de hechting van je kind zal ook beter gaan, omdat alles simpelweg prettiger verloopt.

Hoe werkt het nu met een bedtijdroutine?

Met een bedtijdroutine kun je eigenlijk niet vroeg genoeg beginnen. Maar vrees niet als je ukje al wat ouder is en je nu pas wilt starten: instappen kan altijd! Alleen zal de gewenning dan iets langer duren, omdat je kind simpelweg eerst iets moet afleren voordat het weer iets kan aanleren. Is je baby zo’n 6-8 weken oud, dan kun je al van start gaan met een bedtijdroutine. Waarschijnlijk gaat dit al vanzelf. Bekijk maar eens wat je allemaal doet voordat je je baby op bed legt. Een schone luier, slaapzakje aan, een voeding, even knuffelen, neerleggen, wat praten en dag zeggen zijn dagelijkse handelingen die allemaal onderdeel kunnen zijn van je bedtijdroutine. Bekijk wat je doet en wat jij en je baby fijn vinden. Maak er geen hele waslijst van, bedenk dat je de routine bij ieder slaapje afloopt! Het is ook geen ‘moeten’, het is juist leuk om een traditie op te bouwen met je baby. Even 1-op-1 aandacht, even in alle rust samenzijn. Niets verkeerd mee en ook rustgevend voor mama’s!

Maak tijd voor de bedtijdroutine. Het is niet iets om haastig te doen. Begin er dus op tijd mee en niet vijf minuten voordat je baby of kind naar bed moet. Bouw de drukte af, breng je kind tot rust. En als het dan tijd is of als je baby duidelijk de slaapsignalen afgeeft, ga je verder met het laatste deel van je routine: het naar bed brengen.

Onderdelen van een bedtijdroutine

De bedtijdroutine is niet alleen wat je doet vlak voor het naar bed brengen. Het is eigenlijk het hele ‘proces’ voor het slapen gaan. Zeker wat oudere ukjes hebben vaak nog even een moment met papa en mama nodig, om de verhalen te vertellen of om even lekker te stoeien en de energie kwijt te kunnen. Baby’s kun je even lekker op een kleed leggen en de wereld laten ontdekken. Activiteit is prima, zo lang je het maar opvolgt met passiviteit. Dus rustige activiteiten als boekjes lezen, knuffelen, even samen zitten vinden altijd direct voor het slapengaan plaats.

Stap 2 is in veel gezinnen het badje. Lekker om ’s avonds te doen in alle rust in plaats van ’s ochtends in alle hectiek. Bovendien zorgt de warmte van het badje er ook voor dat je kind lekker rozig wordt. Baby’s hoeven niet iedere dag in bad, dat is prima. Dan kun je op de ‘nietbaddagen’ dat moment invullen met rustig zitten en knuffelen bijvoorbeeld.

Na het badje kun je uiteraard je uk klaarmaken voor de nacht. Een baby wil je misschien nog een voeding geven, een oudere uk komt wellicht nog even naar beneden voor wat knuffeltijd. Totdat het bedtijd is. Dan is het tijd om tandjes te poetsen, verhaaltjes te lezen en te gaan slapen. Misschien neem je dag nog even door en vertel je wat er morgen gaat gebeuren. Belangrijk om te doen bij een wat ouder kind, omdat ze zo niet alleen de gebeurtenissen van de dag kunnen verwerken, maar ook al voorbereid zijn (duidelijkheid!) op de dag van morgen. En dan mag Klaas Vaak het stokje van je overnemen. Ook bij een baby kun je dit allemaal doen. Ze begrijpen misschien niet alles wat je zegt, maar de toon in je stem en je aanwezigheid is rustgevend. In plaats van een boekje kun je een muziekje aandoen voor je baby of zelf een liedje zingen. En zo start je de traditie van slapen gaan.

Gaat het niet 1-2-3? In de volgende blog ga ik in op faciliteren van slecht slapen, een van de oorzaken van slecht slaapgedrag.

Over Stephanie

Stephanie Lampe is onrust- & slaapdeskundige en auteur van diverse boeken op dit gebied. Ze is oprichtster van de Stichting Onrustige baby en eigenaar van Ikbenmama.nl. Bovenal is ze trotse mama van drie dochtertjes (7, 5 en 2 jaar).

Het onderzoeksteam analyseerde het slaappatroon van peuters van 2 tot 3 jaar. De kinderen droegen een speciaal apparaatje dat aangaf hoeveel ze sliepen. Ook hielden hun ouders een slaaplogboek bij. Vervolgens werden de peutertjes voor een lastige puzzel gezet en gefilmd. Niet verrassend bleek dat vermoeide peuters minder geinteresseerd waren in het oplossen van de puzzel, minder blij waren als het ze gelukt was en meer geirriteerd als het niet lukte. Conclusie: “Een vermoeid kind kan bij de kinderopvang wellicht minder goed meedoen” en “Te weinig slaap kan de ontwikkelende hersenen vormen en het risico op levenslange emotionele problemen vergroten”.

De kanttekening

Wat jammer is: in het onderzoek wordt het missen van het middagslaapje gelinkt aan een vermoeide peuter. Daarentegen hoeft een peuter die het zonder middagslaapje doet helemaal niet vermoeid te zijn. Sterker nog: een peuter die een prima middagslaapje doet, maar korte of onderbroken nachten maakt kan net zo -of misschien wel meer- vermoeid zijn. Beter is dus om te kijken naar het totale aantal behaalde uren slaap op een dag en wat gemiddeld gezien verstandig is voor een peuter. En, daarbij goed te kijken naar het kind. Het ene exemplaar heeft  nu eenmaal meer slaap nodig dan het andere, net als bij grote mensen het geval is. Het onderzoek lijkt nu wel aan te geven dat peuters die geen middagslaapje doen per definitie verkeerd bezig zijn (lees: hun ouders moeten op het strafbankje) en het schuldgevoel bij paps en mams wordt nog aangewakkerd door emotionele problemen die je je kind zou meegeven.

Is het dan lariekoek?

Nee, de conclusie klopt wel: kinderen hebben slaap nodig en veel kinderen, van alle leeftijden, vertoeven tegenwoordig veel te weinig in dromenland. Te weinig slaap is van invloed op ontwikkelende hersentjes en kan bepaalde problemen geven, waaronder emtionele. Maar ook ADHD, slechte concentratie, niet kunnen meekomen op school, woede-aanvallen en meer. Maar, deze dingen zijn niet gelinkt aan een middagtukje. Zoals gezegd: het gaat om het totaal aantal uren slaap per 24 uur en of dit genoeg is voor je kind / hij of zij er wel bij vaart.

Wat te doen als peutertje het middagtukje weigert?

In een eerder blog beschreef ik al hoeveel slaap je kind nodig heeft (per leeftijd). Klein, klein peutertje heeft gemiddeld 13 uur slaap nodig per dag. De meeste peutertjes slapen 11 uur ‘s nachts en doen een middagdutje van 2 uur. Heeft jouw baby de klok rond geslapen? Verbaas je dan niet als het middagslaapje maar een uurtje duurt. Is dat verkeerd? Nee, want hij pakt nog steeds 13 uur. Is dat genoeg? Dat weet je alleen door naar je peutertje te kijken. Is hij jengelig, onhandig, valt hij veel, is niets goed? Dan is er duidelijk nog een slaapje nodig. Is hij echter vrolijk en blij, dan is er niets aan de hand. Is hij overactief en heeft hij de ene na de andere stimulatie kort achter elkaar nodig? Ook dan is hij oververmoeid en heeft hij een slaapje nodig.

Alles leuk en wel, maar wat als peutertje daar anders over denkt? Het enige wat je echt kunt doen is blijven proberen en geduldig blijven, volg je slaapjesritme. Lukt het om 13oo uur niet, ook niet na wat troostrondes? Dan probeer je het gewoon om 1500 uur weer. En soms hebben ze de ene dag geen middagslaapje nodig en de andere dag wel. Gewoon kijken en flexibel op je peutertje inspelen, dan komt het helemaal goed.

Gelukkig zijn meer en meer zorgverleners goed op de hoogte en meer een meer ouders eigenwijs en doortastend. Dat blijkt wel uit de e-mails en consulten die ik dagelijks ontvang en beantwoord. Met als resultaat dat het onrustige ukje vrij snel heerlijk op de rit zit en ouders eindelijk kunnen genieten van een roze wolk.

Omdat niet iedere ouder de Stichting Onrustige Baby  nog weet te vinden is het geweldig dat diverse websites en media meer aandacht  besteden aan de onrustige baby en er ook andere ingangen zijn. Behoefte aan een consult? Bestellen kan op Ikbenmama.nl. En bekijk ook zeker de website van Stichting Onrustige Baby.

Meer informatie: www.babyreflux.nl

Bestellen doe je bij de (online) boekhandel of Ikbenmama.nl

Van baby’s is wel bekend dat ze slapen als een baby. In de eerste weken zie je het nieuwe wereldwonder meer slapend dan wakker (als het goed is). Maar daarna…hoe zit het dan? De meeste boekjes vertellen je in geuren en kleuren hoe de eerste maanden met je baby verlopen, welke wakker- en voedingstijden gemiddeld zijn en hoeveel slaapjes er op een dag worden gedaan. Maar na de leeftijd van ongeveer zes maanden zul je goed moeten zoeken om antwoorden op deze vragen te vinden. Gaat het dan vanzelf? Nee, helaas niet altijd. Ieder ukje is anders, heeft een andere slaapbehoefte. Mogelijk is dat de reden waarom er weinig  woorden over worden gerept. Ik ga toch een poging wagen, gebruik het als richtlijn. De slaapsignalen van je baby en het gedrag van je peuter zijn altijd leidend!

© Stephanie Lampe. Overnemen mag, maar alleen met bronvermelding!

De totale slaapduur van je baby of peuter
Wat de tabel je zegt is hoeveel slaap een gemiddeld kind op een bepaalde leeftijd nodig heeft. Als je de slaap ’s nachts en overdag bij elkaar optelt, kom je op de totale uren slaap uit. Heb je nu een eigenwijze peuter van 2 jaar die vroegtijdig de middagdut gedag heeft gezegd? Dan is dat prima als hij het gedurende dag daarmee redt. Uiteraard is het dan wel de bedoeling dat je peutertje dan ’s nachts wat meer slaapt, om wel de totale uren slaap gewoon te halen. Het is dus wel de bedoeling dat hij van de 24 uur die een dag telt gemiddeld 13 uur slaapt. Dat kan in een ruk ’s nachts of verdeeld over een middagdut en een nachtrust. Skipt je peuter de middagdut en staat de tijd van opstaan ’s ochtends vast in je gezin? Dan breng je je peutertje dus eerder naar bed voor de nacht, zodat je wel aan de totale slaapduur komt. Een peuter die wel een middagdut doet, kan later naar bed, omdat zijn nacht minder lang hoeft te duren. Nogmaals, het is een richtlijn: als je kleintje moe is om 1900 uur en duidelijk slaapsignalen afgeeft, terwijl de bedtijd 1930 uur is, dan breng je hem natuurlijk gewoon om 19.00 naar bed.

Kinderen hebben veel slaap nodig
Het is belangrijk te weten dat kinderen veel slaap nodig hebben. Soms kun je het vermoeden hebben dat juist jouw baby, peuter, kleuter of kind een ‘wakker typje’ is wat simpelweg minder slaap nodig heeft, omdat hij voor tien uur ’s avonds niet wil slapen. Dat is verkeerd gedacht. Als je uk oververmoeid raakt, valt hij niet ‘om’ maar wordt juist overactief. Dat lijkt heel alert, maar is eigenlijk een signaal van heel erg moe zijn. Gaan slapen kun je dan niet afdwingen, dat kan simpelweg fysiek niet als je kind al hyper is. Beter is de bedtijd te vervroegen en gebruik te maken van de ‘window of opportunity’ die er dan is. Wacht je te lang (kijk dus goed naar je kind) dan zijn er weer andere hormonen aan het werk in het lijfje (het gaat naar een hyper / overlevingstaat) die het onmogelijk maken voor je baby om direct in slaap te vallen. Je moet dan weer wachten op het einde van deze ‘cyclus’. Meer hierover in de volgende blog!

Meer weten?

Check de websites:

www.onrustigebaby.nl

www.ikbenmama.nl

Stephanie’s persoonlijke Blog

Stephanie op Twitter

Over Stephanie

Stephanie Lampe is onrust- & slaapdeskundige en auteur van diverse boeken op dit gebied. Ze is oprichtster van de Stichting Onrustige baby en eigenaar van Ikbenmama.nl. Bovenal is ze trotse mama van drie dochtertjes (7, 4 en 2 jaar).